غذاهایی که در زمان افسردگی خفیف بیشتر هوس می کنید، می توانند شما را در احساس افسردگی به دام اندازند.

تشدید افسردگی با این خوراکی ها

هر یک از ما گاهی اوقات ممکن است روز بدی را پشت سر بگذاریم یا احساس ناخوشایندی داشته باشیم. به طور معمول، در چنین شرایطی احتمال مصرف غذاهای ناسالم مانند چیپس و پیتزای منجمد بیشتر از تهیه نمونه هایی مغذی مانند سالادی از سبزیجات سالم یا ماهی است.

غذاهایی که در زمان افسردگی خفیف بیشتر هوس می کنید، می توانند شما را در احساس افسردگی به دام اندازند و یا حتی شرایط آن را وخیم‌تر سازند. هنگامی که استرس دارید یا احساس افسردگی می کنید، غذاهایی مشخص می توانند پاسخ های فیزیولوژیکی بدن به خلق و خوی شما را افزایش دهند و موجب شکل گیری التهابی ناسالم شوند که احساس افسردگی را حفظ می کند.

مطالعات رو به افزایش، رابطه بین سلامت دستگاه گوارش و خلق و خو را نشان می دهند. مشخص شده است که برخی مواد غذایی به میکروبیوم ساکن در روده کمک می کنند و در نتیجه تاثیر مثبتی بر خلق و خوی انسان دارند. در مقابل، برخی مواد غذایی دیگر می توانند اثر منفی بر میکروبیوم و خلق و خو داشته باشند. در ادامه با برخی از آنها بیشتر آشنا می شویم.

کوکی ها

احساس خوبی که پس از خوردن کوکی های شکلاتی ممکن است تجربه کنید، زودگذر است. هجوم قند ناشی از کربوهیدارت های پالایش شده موجب می شود تا قند خون بدن انسان به سرعت افزایش یابد که برای مدت کوتاهی ممکن است احساسی خوب در شما ایجاد کند، اما هنگامی که قند خون افت می کند، خلق و خوی شما نیز همراه با آن افول می کند.

نتایج یک مطالعه نشان داد هر چه قند خون بانوان شرکت کننده پس از مصرف قند و غلات تصفیه شده – از مواد تشکیل دهنده اصلی کوکی ها محسوب می شوند – بیشتر افزایش می یابد، خطر افسردگی هم در آنها بیشتر می شود. همین مطالعه نشان داد، مصرف هر چه بیشتر غلات کامل، میوه، و سبزیجات می تواند خطر افسردگی را کاهش دهد.

نوشیدنی های انرژی‌زا

حتی مقادیر متوسط از کافئین می تواند به شکل گیری افسردگی و اضطراب منجر شود. افزون بر این، ترکیب کافئین و قند ممکن است حتی بدتر از مصرف هر یک از آنها به تنهایی باشد. مطالعه ای که در نشریه Behavior Study منتشر شد، نشان داد، افراد افسرده که مصرف کافئین و قند را برای یک هفته کنار گذاشتند، بهبود قابل توجه در شرایط خود را شاهد بودند.

پژوهشگران سپس شرکت کنندگان را به دو گروه تقسیم کرده و به یک گروه، کپسولی حاوی کافئین و قند و به گروه دیگر دارونما دادند و ۵۰ درصد از افرادی که کپسول اولی را مصرف کردند، دوباره احساس افسردگی را گزارش کردند. کافئین و قند بر قند خون انسان تاثیرگذار هستند که مغز را تحت تاثیر قرار داده و موجب شکل گیری احساس افسردگی می شود.

الکل

اگر قصد دارید روز بد خود را با نوشیدن الکل جبران کنید احتمالا به جای سود با ضرر بیشتر مواجه خواهید شد. الکل پریشانی سیستم عصبی مرکزی را موجب می شود و این در شرایطی است که سیستم عصبی مرکزی وظیفه کنترل تفکر، درک، استدلال و احساسات را بر عهده دارد. هنگامی که الکل مصرف می کنید این مکانیزم ها کند می شوند که می تواند موجب تشدید نشانه های افسردگی خفیف شود.

همچنین، مصرف الکل می تواند نشانه هایی که به واسطه اضطراب و افسردگی تجربه می کردید، مانند ضربان قلب سریع و تعریق کف دست ها را وخیم‌تر سازد. مصرف بیش از اندازه الکل نیز می تواند به تصمیم گیری های بد و رفتارهای نامعقول، مانند دعوا با یک دوست منجر شود، که در نهایت هر چه بیشتر احساس افسردگی در فرد را تقویت می کند.

آسپارتام

آسپارتام یک شیرین کننده مصنوعی است که در نوشابه های گازدار رژیمی، ژلاتین، و حتی برخی سریال های صبحانه یافت می شود و با افسردگی پیوند مستقیم دارد. نتایج مطالعه دانشگاه شمالغرب اوهایو نشان داد که، آسپارتام به طور قابل توجهی نشانه های افسردگی را در افرادی که سابقه این شرایط را داشته اند، وخیم‌تر می سازد.

در حقیقت، دانشمندان مجبور به توقف این مطالعه شدند زیرا برخی شرکت کنندگان به خودکشی فکر می کردند. به گفته پژوهشگران، آسپارتام تولید سروتونین (هورمون مسئول احساس خوب) را در مغز مسدود می سازد و به سردرد، بی خوابی، و افت شدید در شرایط خلق و خو منجر می شود.

روغن سویا

روغن سویا یک چربی ترانس ناسالم است که در بسیاری از غذاهای بسته بندی یافت می شود و بنابر نتایج پژوهشی که در نشریه PLOS ONE منتشر شد، می تواند خطر افسردگی را تا ۴۸ درصد افزایش دهدروغن سویا سرشار از اسیدهای چرب امگا-۶ التهابی است که موجب شکل گیری التهاب ناسالم در بدن و مغز انسان می شود.

پژوهشی که در نشریه JAMA Psychiatry منتشر شد نیز نشان داد که، التهاب مغز در بیماران افسرده ۳۰ درصد بالاتر بوده است. در مقابل، مطالعه ای دیگر که در همین نشریه منتشر شد، نشان داد، افرادی که داروهای درمان بیماری های التهابی را مصرف کرده بودند، کاهش نشانه های افسردگی خود را نیز تجربه کردند.

کمبود مواد مغذی

کمبود مواد مغذی در اثر یک رژیم نامناسب، اثرات بسیار بدی بر روی حافظه، تمرکز، رفتار و حالات روحی فرد دارد، هر چند که به ندرت این کمبودها توسط متخصصین تشخیص داده می شود. کمبود روی، آهن، منیزیم و ویتامین های گروه B باعث افسردگی می شود.

روی

کمبود روی باعث کمبود اشتها، تغذیه ناکافی و خستگی مزمن غیرقابل اجتناب می شود. بسیاری از افرادی که دچار خستگی مزمن هستند، وقتی به پزشک مراجعه می کنند ، علت خستگی آنها به درستی تشخیص داده نمی شود و به آنها گفته می شود که دچار افسردگی هستند و داروهای ضد افسردگی به آنها می دهند. بسیاری از این داروها مانع جذب روی در بدن می شوند. کاهش مقدار روی در بدن علاوه بر کاهش اشتها و ایجاد خستگی، باعث بروز افسردگی می گردد. بنابراین برای جلوگیری از بروز افسردگی باید روزانه به مقدار کافی از منابع غذایی روی استفاده کنید.

منابع غذایی روی شامل : تخمه کدو، قارچ، سویا، جوانه گندم، سبوس  گندم، کنجد،  کاکائو،  تخمه آفتابگردان، برنج، ذرت ، نان سبوس دار( مثل نان سنگک) ، جو، پنیر، حبوبات مثل  نخود  و لوبیا، آجیل  (مخصوصاً بادام)، بادام زمینی،  کره بادام زمینی، آرد سبوس دار و برنج قهوه ای است.

مصرف بیش از حد کافئین از جذب املاح در بدن جلوگیری می کند و باعث بروز افسردگی می شود. کافئین در قهوه، چای،کاکائو و نوشابه  های سیاه وجود دارد. کافئین باعث تحریک بیش از حد سیستم عصبی مرکزی و در نتیجه آشفتگی ذهنی می شود.

مصرف بیش از حد شکر و کربوهیدرات های تصفیه شده مثل کیک، شیرینی، شکلات، نوشابه و ژله نیز باعث افسردگی می شود. الکل هم باعث افسردگی شدید می شود.

کمبود بعضی ویتامین ها نیز روی وضعیت روحی اثرات منفی دارد که شامل مواد زیر است:

ویتامین C

علائم کمبود : افسردگی، خستگی بیش از حدّ، طغیان رفتارهای عصبی و هیجانات زیاد.

منابع غذایی ویتامین C : پرتقال ، لیمو، نارنج، نارنگی، کیوی ، توت فرنگی، تمشک ، سیب زمینی،  فلفل قرمز، فلفل دلمه ای، فلفل سبز، گوجه فرنگی،  گریپ فروت، هندوانه ، شلغم ، پیاز بهاری، نخودفرنگی و سبزیجات سبز مثل کلم بروکلی،  کلم پیچ، جعفری، شاهی آبی، اسفناج و گل کلم.

ویتامین B12

علائم کمبود : رفتارهای روانی، جنون، کاهش قدرت حافظه، هذیان گویی، وضعیت بیمارگونه روحی

منابع غذایی : جگر ، قلوه ، شیر ، پنیر ، تخم مرغ  و ماهی .

ویتامین B1

علائم کمبود : افسردگی، بداخلاقی، کاهش قدرت حافظه و تمرکز، احساس خستگی.

منابع غذایی : غلات صبحانه، نخودفرنگی، تخمه آفتابگردان، ارزن، جوانه گندم، کنجد، سویا، آجیل (بخصوص بادام هندی، بادام، گردو)، حبوبات( بخصوص نخود، لوبیا، عدس )، گندم سبوس دار، سیب زمینی، گندم سیاه یا چاودار.

ویتامین B6

علائم کمبود : جنون و افسردگی.

منابع غذایی : جوانه گندم ، آرد جوی دو سر، آجیل ( مخصوصاً گردو)، حبوبات( مثل سویا، عدس، لوبیا)، جو، موز ، بادام زمینی، کره بادام زمینی، آووکادو، گندم ، کشمش.

اسید فولیک

علائم کمبود : خستگی مزمن، پریشانی، بی خوابی، فراموشی، گیجی.

منابع غذایی : مخمر، لوبیا، کلم بروکلی، کاسنی، حبوبات(خصوصاً نخود)، سویا، سبزیجات(مخصوصاً اسفناج، کلم، بامیه )، بادام، چغندر ، هویج ، گردو، آرد جوی دوسر، برنج قهوه ای و ذرت.

ویتامین B3

علائم کمبود : کاهش حافظه، آشفتگی های روحی، افسردگی و اضطراب.

منابع غذایی : عصاره مخمر، مخمر آبجو، پنیر، بادام زمینی، کره بادام زمینی، کنجد، برنج قهوه ای، آرد سبوس دار، جوانه گندم، نان سبوس دار، جو، حبوبات مخصوصاً نخود

بیوتین

علائم کمبود : بی حالی شدید، افسردگی، پرخوابی.

منابع غذایی : تخم مرغ ، جگر، گل کلم ، قارچ ، موز ، هندوانه، توت فرنگی ، بادام زمینی.

پانتوتنیک اسید

علائم کمبود : بی خوابی، خستگی شدید، افسردگی، جنون.

منابع غذایی : لوبیا، بادام زمینی، کره بادام زمینی، حبوبات مخصوصاً نخود و سویا ، قارچ، آجیل به خصوص بادام هندی و فندق، آووکادو، کلم بروکلی، آرد جوی دو سر

تغذیه صحیح

تغذیه صحیح باعث بهبود افسردگی و ارتقاء سلامت روحی و توانایی ذهنی می شود.برای تأمین مواد مغذی مورد نیاز برای بهبود افسردگی ، باید انواع مختلفی سبزی، میوه، سالاد، غلات سبوس دار، لوبیا، ماکارونی، برنج و نان را مصرف کرد.

انگور، جوانه  گندم، مخمر آبجو(ماءالشعیر)، جوی دو سر، گندم، شیر و لبنیات،  انواع توت، انجیر(خشک یا تازه)،  آجیل  (شور نباشد)، زنجبیل، ریحان  و رزماری نقش مهمی در بهبود افسردگی دارند.

شکلات کاکائویی

به دلیل داشتن قند زیاد باعث نوسانات ناگهانی قند خون می شود. برای اینکه مغز به درستی کار کند، نیاز به یک منبع قندی دارد که بطور منظم و پیوسته کار کند. اما وقتی قند خون بطور ناگهانی از مقادیر خیلی بالا به مقادیر خیلی کم افت می کند، اثرات مخربی بر روی رفتار و حالات روحی فرد دارد.

بنابراین مصرف زیاد کاکائو ، به دلیل افزایش قند خون اثرات بدی بر رفتار و عملکرد مغز دارد. ولی مصرف کم کاکائو حال فرد افسرده را بهتر می کند، زیرا تئوبرومین موجود در کاکائو باعث آزاد سازی ایندورفین ها از مغز می شوند. ایندورفین ها موادی هستند که باعث بوجود آمدن احساس عاشق شدن و خوشی در فرد می شوند.

دریافت کافی انرژی، مصرف پروتئین و املاح برای حفظ سلامت روانی لازم است

در کل، توجه به تغذیه صحیح، آسان ترین و نخستین مرحله اساسی بهبود افسردگی است. برای درمان یک شخص افسرده، در مرحله ی اول باید وضعیت غذایی او را بررسی کرد. در حالیکه اکثر پزشکان این کار را نمی کنند. همیشه باید مقدار قندخون را در حد ثابت و مشخصی نگه داشت و از افت یا افزایش قند خون جلوگیری کرد. همچنین غذاهای غنی از ویتامین های گروه B را در برنامه غذایی روزانه خود مصرف کرد.

دریافت کافی انرژی، مصرف پروتئین  و املاح  برای حفظ سلامت روانی لازم است.

توصیه های غذایی :

۱- مواد غذایی، تأثیر زیادی بر روی رفتار و عملکرد مغزی دارند. برنامه ی غذایی نامناسب به خصوص مصرف زیاد تنقلات پرکالری و فاقد مواد مغذی، علت اصلی بروز افسردگی است، زیرا ترکیباتی بنام «انتقال دهنده های عصبی» در مغز تحت تأثیر غذایی است که می خوریم.

۲- بسیاری از مواد مغذی در عملکرد مغزی و هورمونی بدن شرکت دارند که احساسات ما را تحت تأثیر قرار می دهند. بنابراین یک برنامه غذایی سالم همراه با مصرف مکمل های غذایی برای بسیاری از افرد مبتلا به افسردگی مفید است.

۳- مصرف فراوان سبزیجات بطور خام یا کمی پخته، بعضی میوه ها،  برنج سبوس دار، حبوبات مثل لوبیا، عدسو سویا ، مرغ بدون پوست، بوقلمون بدون پوست و ماهی مفید است.

۴- تا حد امکان از مصرف شکر و شیرینی جات و آرد بدون سبوس پرهیز کنید. این مواد غذایی به دلیل تصفیه و فرآوری شدن ، فاقد ۱۵ نوع ویتامین و املاح مورد نیاز برای حفظ تعادل روحی بدن لازم را ندارند. به همین دلیل مصرف زیاد اینگونه مواد غذایی بجای مواد غذایی مفید، خیلی زود باعث ایجاد کمبود مواد مغذی در بدن شما خواهد شد.

همچنین این مواد باعث می شوند شما یک مرتبه احساس انرژی و نشاط کنید و یک مرتبه هم احساس افت و غم، در نتیجه بیشتر دچار خستگی و افسردگی می شوید.

 در طی ورزش، مغز مواد شیمیایی بنام اندورفین و انکفالین را آزاد می کند که درد را از بین می برند.

سایر توصیه ها :

۱- با مراجعه به پزشک ببینید که آیا دچار آلرژی غذایی هستید یا خیر؟

۲- آزمایش بررسی املاح مو را انجام دهید تا در مورد عدم مسمویت با فلزات سنگین مطمئن شوید.

۳- با مراجعه به پزشک غدد، عدم ابتلا به کم کاری تیروئید را بررسی کنید.

۴- هر روز مقداری ورزش کنید. در طی ورزش، مغز مواد شیمیایی بنام اندورفین و انکفالین را آزاد می کند که درد را از بین می برند. همچنین باعث احساس شادی و نشاط می شوند. افرادی که هر روز بطور منظم و پیوسته ورزش می کنند ابراز می کنند که بعد از ورزش احساس خوبی دارند. بنابراین بهترین راه برای رهایی از افسردگی، ورزش منظم است.