بیشتر مردم، تعریق زیاد را، نشانه ضعف بهداشت فردى تلقى مى کنند، بنابراین فرد مبتلا به تعریق بیش ازحد، بتدریج از اجتماع فاصله مى‌گیرد، اعتماد‌به‌نفسش را ازدست مى‌دهد، و حتى در مواردى باعث اضطراب، افسردگى، وسواس و نهایتاً اختلال در عملکرد وى مى‌شود.
عرق کردن، یک فرآیند طبیعى است و نقش مهمى درتنظیم دماى بدن، تنظیم آب و الکترولیت ، دفع بعضى از مواد زائد و سموم و نرم و مرطوب نگه داشتن سطح پوست دارد. اما تعریق بیش ازحد، دردسرساز است و همیشه باعث خجالت فرد مى‌شود؛ تصورکنید، دانش‌آموزى که مبتلا به تعریق بیش ازحد کف دست است و هنگام نوشتن، قلم و دفترش، کاملاً خیس مى‌شود؛ خانمى که دچار تعریق بیش ازحد زیر بغل بود، به من مى‌گفت: سال‌هاست که آرزوى پوشیدن یک مانتوى سفید دارد ولى چون همیشه لباس‌هایش از زیر بغل تا کمر، خیس مى‌شود، نمى‌تواند لباس رنگ روشن بپوشد؛ یا خیلى از آقایان که همین مشکل را با لباس‌هایشان دارند و علاوه‌براین ازبوى بد بدن هم رنج مى‌برند، یا به خاطرکف دست همیشه خیس‌شان از دست دادن با دیگران خوددارى مى‌کنند یا هنگام رانندگى، فرمان اتومبیل‌شان کاملاً خیس و لغزنده مى‌شود و مشکلات دیگرى ازهمین دست …

تعریق بیش از حد یا هایپرهیدروز

تعریق بیش از حد یا هایپرهیدروزیس ( hyperhidrosis ) عبارتست از عرق کردن بسیار زیاد پوست، به نحوى که عملکرد فرد را مختل نماید، این افزایش تعریق به خودی خود آزاردهنده است ولی گاهی عوارض این افزایش تعریق به مراتب مخرب تر از مشکل اولیه مى‌شود. به عنوان مثال؛ افزایش تعریق و رطوبت ناشى ازآن، باعث تغییر فلور طبیعى پوست و بروزعفونت‌هاى قارچى و باکتریایى و بوى بد بدن مى‌شود؛ ولى مشکل به همین جا ختم نمى‌شود و مى‌تواند زندگى فردى و اجتماعى فرد مبتلا به هایپرهیدروز را تحت‌تأثیر قرار دهد.

روش هاى درمان تعریق زیاد

درمان دارویى

درمان‌هاى دارویى به دو گروه درمان‌هاى موضعى و خوراکى تقسیم مى‌شوند :

درمان‌هاى موضعى

ترکیبات موضعى ضد عرق (antiperspirant) که عموماً حاوى آلومینیوم کلراید هگزاهیدرات هستند و با اسامى تجارى مختلف نظیر hypercare ,drysol ,xerac AC فروخته می‌شوند. آلومینیوم کلراید هگزاهیدرات بعد از استفاده روی پوست، وارد کانال‌های غدد عرقی شده و مثل اسفنج، آب جذب می‌کند، به این ترتیب کانال‌های خروجی عرق مسدود می‌شوند و تعریق در موضع مصرف کاهش می‌یابد. ضد عرق‌هایى که بدون نسخه (OTC) فروخته مى‌شوند، حداکثر ۵ ٪ آلومینیوم کلراید هگزاهیدرات دارند، ولى غلظت‌هاى بالاتر (٢۵-١٠٪) نیاز به نسخه پزشک دارد.

موارد منع مصرف ضد عرق‌هاى حاوى کلرید آلومینیوم

خانم‌هاى باردار و شیرده، همراه با دئودورانت‌ها، سابقه حساسیت و اگزما

شرایط و مدت مصرف : پوست محل استفاده باید سالم باشد (زخم نباشد)، بهترین زمان مصرف، قبل ازخواب است زیرا تعریق کمتر است، در ضمن دارو باید ۶ تا ۸ ساعت روى پوست بماند، پوست باید کاملاً خشک باشد، بهتر است دارو روى پوست تازه shave شده، استفاده نشود، روى لب‌ها، اطراف چشم و سوراخ‌هاى بینى هم نباید استفاده شود. مدت زمان مصرف دارو بین ۴ تا ٧ شب و سپس هفته‌اى یک تا دو بار مى‌باشد.

عوارض دارو

١- حساسیت به دارو و ایجاد قرمزى و کهیر، سوزش و خارش، ورم صورت و …
٢- رنگى شدن لباس

داروهاى خوراکى

ترکیبات آنتى کولینرژیک هستند که به دلیل عوارض شدید و عدم تحمل بیمار، کمتر تجویز می‌شود.

درمان‌های جراحى

  1. قطع دائمى اعصابى که غدد عرق را تحریک مى‌کنند ( سمپاتکتومى ) که تیر آخر ترکش است.
  2. برداشتن پوست موضع مبتلا به تعریق بیش ازحد
  3.  تخلیه حفره زیر بغل به روش لیپوساکشن

روش‌های درمانی دیگر

روش یونتوفورز(iontophoresis) که با استفاده از جریان الکتریسیته و از طریق یونیزه کردن آبی که عضو مبتلا به تعریق بیش از حد، در آن قرار گرفته است، انجام می‌شود؛ جلسات متعدد (١٠-٨ جلسه) و طولانی (۴٠-٣٠ دقیقه) و نیاز به تکرار جلسات درمانی، هر یک تا چهار هفته براى حفظ اثر درمانى و احساس ناخوشایند سوزن سوزن شدن پوست و هزینه بالاى این روش، استفاده از یونتوفورز را محدود کرده است. روش دیگر، استفاده از لیزر Co2 یا Nd-YAG است که با تخریب غدد عرق پوست ناحیه مبتلا عمل می‌کنند، ولی درمان بالیزر، هنوز مقرون‌به‌صرفه نیست.

درمان تعریق با بوتاکس

به دلیل مشکلات و محدودیت‌هاى روش‌هاى درمانی دارویی (اثربخشی کم و عوارض زیاد) و جراحی (تهاجمی و گران بودن)، مشخص مى‌شود که چرا تا پیش از این، درمان تعریق بیش از حد زیر بغل، کف دست و پا، چندان رضایت‌بخش نبود؛ تا اینکه معجزه بوتاکس، تحول بزرگی دراین زمینه ایجاد کرد، بطوریکه درحال حاضر، خط اول درمان تعریق بیش از حد زیر بغل، کف دست و پا؛ تزریق بوتاکس (دیسپورت) در پوست ناحیه مبتلاست. این روش بسیارمؤثر بوده، عوارض و مشکلات درمان‌های دارویى و جراحى را ندارد، غیرتهاجمى است و دوره نقاهت ندارد، درمطب انجام مى‌شود ، ساده و ارزان است.

تزریق بوتاکس براى درمان تعریق بیش از حد زیر بغل، کف دست و پا

بوتاکس از طریق قطع ارتباط اعصاب محرک سمپاتیک با غدد عرق، مانع ترشح عرق مى‌شود و در صورت تزریق صحیح، آنقدر مؤثر است که باعث خشک شدن کامل موضع مى‌شود؛ به همین علت نتیجه درمان براى مبتلایان به تعریق بیش از حد که مدت‌ها، از احساس خیسى ناشى از عرق، رنج می‌بردند، بسیار رضایت‌بخش است. بوتاکس باید در قسمت عمیق درم، جایى که غدد عرق قرار دارند، تزریق شود. تعداد تزریق بستگى به وسعت ناحیه مبتلا دارد، بطور متوسط در هر سانتى‌متر مربع پوست یک تزریق انجام مى‌شود؛ گرچه می‌توان بصورت دستی، تزریق کرد ولی بهتر است تزریق با گان مزوتراپى انجام شود تا دارو، به‌مقدار مناسب و در عمق مناسب پوست تزریق شود و درد ناشى از تزریق هم، به حداقل برسد. این روش معمولاً درد ندارد ولی درصورت حساسیت بیمار، بیحسی موضعی اعمال می شود.٢۴ تا ۴٨ ساعت بعد از تزریق، تأثیر بوتاکس در قطع ترشح عرق شروع شده و تا یک هفته کامل مى گردد.دو هفته بعد، پوست ناحیه مبتلا، مورد ارزیابى قرار مى‌گیرد و در صورت مشاهده نقاطى که ترشح عرق در آن‌ها ادامه دارد، تزریق بوتاکس در آن نقاط انجام مى‌شود. هدف درمانى؛ خشک شدن پوست و توقف ترشح عرق است. اثر بوتاکس  ٩ تا ١٢ ماه باقى مى‌ماند و بعد از چند نوبت تزریق (تقریبا سالی یکبار)، تعریق تا حد زیادى کاهش خواهد یافت، بطوریکه مختصر تعریق باقى مانده، با درمان دارویى موضعى به خوبى قابل کنترل خواهد بود.